Kendini Anlamak

Enneagramın kullanılabileceği iki temel alan şu şekilde özetlenebilir: Kendini anlamak (kendimizi olduğumuz gibi görmek) ve başkalarını anlamak (daha uyumlu ilişkilere girebilmek için).

Şimdiye kadar Enneagram en çok “ kendini anlamak” için kullanılmıştır. Enneagram ile korku ve arzularımızın, güçlü ve zayıf yönlerimizin, savunmalarımızın ve kaygılarımızın, bozulma ve düş kırıklığına gösterdiğimiz tepkilerin ayırımını yapabiliriz. Daha olumlu bakarsak yargı ve kuruntularla uğraşmak yerine, gerçek yeteneklerimize ve en güçlü yönlerimize yoğunlaşmayı öğrenebiliriz. Enneagramdan yararlanabilmek için bu sisteme ucu açık bir görüşle yaklaşmak gerekiyor. Sistemin yardımı ile kendimizi gözlemlemeye başladığımız zaman nasıl ve neden kendimizden kaçtığımızı göreceğiz. Bu arada bizi rahatsız eden veya kendimiz hakkında oluşturduğumuz imaja uymayan şeyler keşfedebiliriz. Önemli olan kendimizi yargılamamamız ve suçlamamamızdır.

Tarzımızı inceledikçe kişiliğimizin çok küçük yaşlarda savunma amacı ile oluştuğunu anlayacağız. Uzun yıllardır bu kişilik özellikleri ile yaşıyoruz ve belki de artık bazılarına ihtiyacımız yok. Eski alışkanlıkları terk edip Enneagramın işaret ettiği sağlıklı seviyelere çıkabiliriz.

Don Richard Riso - Russ Hudson

Enneagramın kuş bakışı

Herkesin ruhsal ve tinsel (spiritüel) konuları aynı değildir veya aynı sırada değerlendirilemez. Kişilik yapımızı tanıdığımız zaman neden kapandığımızı, gelişmemizin neden durduğunu anlayabiliriz. Enneagramın kuş bakışı görüşü, içimizde ve ilişkilerimizde neler olup bittiğini ortaya çıkarır. Ruhsal ve tinsel alanların gizemliliğini ortadan kaldırır ve bunları rahatça konuşabileceğimiz teknik olmayan, yargıdan uzak bir dil edinmemizi sağlar. Böylece bu gerçeklerin aslında bize hiç de yabancı olmadıklarını, tam tersine bu dünyaların içinde yaşadığımızı görebiliriz. Enneagram günlük kavrayışlarımızı anlamamızı sağladığı gibi tinsel özlemlerimize de yanıt verir çünkü kişiliğimizin bizi nasıl sınırladığını belirgin bir şekilde gösterir ve gelişme yolumuzu çizer. Kişiliğimizin özlemlerinin ve yapısının aslında ruhumuzun hâzinesini ortaya çıkaracak kılavuz olduğunu öğretir. Kendini yaralayıcı örüntülerimizin, ruhsal acıların ve sınırlamaların tinsel yetimizin (kapasite) göstergesi olduğunu söyler, Böylelikle kendimizi değişik bir açıdan görmeye başlarız. Bunu şefkat, iyileşme, sevgi ve dönüşüm izler. 

Don Richard Riso - Russ Hudson 

Enerji ve Kendini Çalışma / John G Bennett

Enerji, uygun ya da doğru türden olmalı. Örneğin, saatimin Çalışmasını istiyorsam saat in yayını kurmak gerekir. Bu, yaya enerji verdiğimi gösterir ve saat çalışmaya başlar. Saati kurmak için başka bir çeşit enerji kullanamam. Eğer yumurtayı pişirmek istiyorsam suyu kaynatmam gerekir, fakat saatimi kurmak için onu gaz fırınının üzerine koymanın bir yararı olmaz. Eğer arabamı hareket ettirmek istersem, yanan petrolden elde edilen enerjiyi onun içine koymam gerekir. Eğer vücudumun hareket etmesini istersem yiyecekten elde edilen enerjiyi içime koymam gerekir, fakat arabamın deposuna yiyecek koyamam ve kendimi petrolle besleyemem.

Aynı şey psişik fonksiyonlarımız için de geçerli. Her çeşit içsel çalışma özel bir niteliğe sahip enerji gerektirir. 

Kendini Anlamak / Başkalarını Anlamak

Enneagramın kullanılabileceği iki temel alan şu şekilde özetlenebilir: Kendini anlamak (kendimizi olduğumuz gibi görmek) ve başkalarını anlamak (daha uyumlu ilişkilere girebilmek için). Şimdiye kadar Enneagram en çok “ kendini anlamak” için kullanılmıştır. Enneagram ile korku ve arzularımızın, güçlü ve zayıf yönlerimizin, savunmalarımızın ve kaygılarımızın, bozulma ve düş kırıklığına gösterdiğimiz tepkilerin ayırımını yapabiliriz. Daha olumlu bakarsak yargı ve kuruntularla uğraşmak yerine, gerçek yeteneklerimize ve en güçlü yönlerimize yoğunlaşmayı öğrenebiliriz. Don Richard Riso - Russ Hudson

Benliğin Momenti

"Tabii ki tinsel çalışmalar, benliğimizi aşmanın, ben-merkezli yapılardan ve bundan kaynaklanan acılardan kurtulmanın garantisini vermiyor. Ama tinsel çalışma olmadığı zaman da kişiliğimizin kısıtlamalarından sıyrılamıyoruz. Benliğin momenti o kadar büyük ki onu ancak tinsel bakış açısının kendimize ve yaşamımıza getireceği farkındalık gibi büyük bir güç ile dönüştürebiliriz." Don Richard Riso - Russ Hudson

Enneagram Uygulaması

Enneagram tinsel uygulamanın parçası olursa Gerçek Doğamızı tanımamıza yardım edecek, kişiliğimizin yapısını ve kısıtlamalarını gevşetmenin yolunu açacaktır. Don Richard Riso - Russ Hudson

Enneagram ve Tinsel Uygulama

Enneagram tabii ki yüzeysel bir seviyede uygulanabilir ve okuyucu bu bilgiyi kendisinin ve başkalarının tarzlarını saptamak için kullanabilir. Bu pratik bilgi bile yeni ve değerli anlayışlara yol açacaktır. Ama Enneagramdan tam anlamıyla yararlanabilmek için samimi bir tinsel uygulama gerekmektedir. Aksi durumda, bilgi yalnız başına sonuç olur ve kişiyi benliğin yapısından kurtarmak yerine kişilik yapısını güçlendirmeye başlar.Don Richard Riso - Russ Hudson

Dokuz Değer Sistemi

Enneagram, kişiliğimizin yapısında var olan tıkanıklıkları aşmamıza yardımcı olabilecek bir haritadır. Enneagramın ana söylemi, insan doğasındaki dokuz temel kişilik yapısının açıklamasıdır dokuz bakış açısı, dokuz değer sistemi, dünyada yer almanın dokuz şekli. Tarzların ortak yönleri çoktur, ama her biri kendine özgü tutum ve davranış, tepki ve savunma, güdülenme ve alışkanlık yöntemleri sergiler. Ve her birinin gelişme reçetesi değişiktir. Don Richard Riso - Russ Hudson

Bilgi ve Anlayış

"Bu süreç otomatik olarak işlemez. Kişilik tarzımızı saptadıktan sonra bu bilgiyi ne yapacağımızı bilemiyoruz. “ Tamam, tarzımı öğrendim. Şimdi ne olacak? Ne yapmalıyım?” soruları başlıyor. Kişilik tarzlarının nasıl işlediğini bilmek yardımcı olabilir, ama bilgi özgürlük getirmiyor. Tersine, dönüşüm sürecini ve bu süreçteki yerimizi anlamaya ihtiyacımız var. İşin ilginç yönü, dönüşümü getiremiyoruz, ama işin içine girmeden dönüşüm söz konusu olamıyor. O zaman, gelişmemizdeki rolümüz nedir? Enneagramın yararı ne olabilir?" Don Richard Riso - Russ Hudson

Enneagram

Enneagramı (ene-agram olarak okunur) birçok kapıyı açabilen ana anahtar olarak algılayabiliriz. Enneagramın aracılığı ile kendi kendimize oluşturduğumuz hapishaneden kaçabilir, yaşamı tam anlamıyla tadabileceğimiz bilgeliğe erişebiliriz. Benliğimizin kısıtlayıcı işleyişlerini silkip atabilir, gerçek kimliğimizi edinebiliriz. Korku ve çatışmalarımızdan, düzensiz arzu ve iç kargaşanızdan, dağınık tutku ve takıntılarımızdan kurtulacak anlayışı elde edebiliriz. Don Richard Riso - Russ Hudson

Dağ

"Şimdi, şeyleri nasıl kabul ettiklerini ele alarak merkezleri incelemeye devam edelim. Güzel bir resme ya da manzaraya tamamen farklı şekillerde bakabileceğinizi biliyorsunuz. Bir dağa güzel bir nesne olarak bakıp onunla duygusal bir ilişki kurabilirsiniz. Aynı dağa bir jeologun bakış açısından bakıp hangi tür kayalardan oluştuğuna dikkat edebilir ve entelektüel bir ilişki kurabilirsiniz. Aynı dağa bir dağcının bakış açısıyla bakıp tırmanış için izleyeceğiniz yolu ve ne kadar çaba sarf etmenizin gerekeceğini planlayabilir ve asıl olarak bir Hareket Merkezi ilişkisi kurabilirsiniz. Ama doruğunda ünlü bir restoran olmadıkça İçgüdüsel Merkez aracılığıyla bir ilişki kurabilmenin güç olacağını düşünüyorum. Kendinizi gözlemlerseniz, her şeye ve herkese farklı şekillerde baktığınızı fark edeceksiniz." Maurice Nicoll

Enneagram

"Savunmasız hücremizin içinde bir esir gibiyiz. Kimse bizi buraya zorla sokmadı; ayrıca anahtarın içeride olduğunu da biliyoruz. Bu anahtarı bulabilirsek kapıyı açabilecek ve özgürlüğümüze kavuşabileceğiz. Ama acaba anahtar nerede? Yerini bilsek bile bir parçamız hapisten çıkmaya korkuyor. Öyle ya dışarı çıkarsak nereye gideceğiz? Özgürlüğümüz ile ne yapacağız?

Aslında bu benzetme anlamsız değil: Benliğimizin (egomuzun) esiri durumundayız; korkularımız bizi zincire vurmuş; özgürlüğümüzün içinde sınırlı kalmışız; durumumuz bize acı veriyor. Anahtarı aramamız için önümüzde bir engel yok. Ama onu arayacağımız yeri bilmeli ve bulduğumuzda kullanmaya hazır olmalıyız". 

Don Richard Riso - Russ Hudson